व्यवसायिक भैंसी पालनमा रमाउदै यादव दाजुभाई

प्रिया स्मृती गजमेर भदौ २६, २०७६ गते २१:४७ मा प्रकाशित

दाङ, राजपुर गाउपालिका वडा नम्बर दुई बेलाका नन्दराम यादब र तिलक राम यादबलाई यतिबेला भ्याई नभ्याई छ । झन्डै ५ बर्ष अघि यादब भैसी फर्म दर्ता गराएर ब्यबसायिक रुपमा लागेका यादब दाजुभाई संग साना ठुला गरेर उन्तिस वटा मुर्रा जातका भैसी छन् । जस मध्ये दशवटा दुहुना भैसी रहेका छन् ।

दश वटा भैसीबाट दैनिक चालिस लिटर दुध बिक्रि हुने गर्दछ । दैनिक दुध बिक्रिबाट सबै खर्च कटाएर मासिक ३५ हजार बचत हुने गरेको नन्दराम यादबले बताए । दाजु नन्दराम यादबले लमहीमा दुध डेरी पसल संचालन गरेका छन् भने भाई तिलकराम यादब भैसीको स्याहार सुसार गर्ने,घास पानी गर्ने,दुध दोएर डेरी सम्म पुर्याउने गर्दछन । चरन र घासको अभाबले यादब दाजु भाई बिगत छ÷सात बर्ष पहिले लमही नगरपालिका वडा नम्बर ६ को मध्यनगरमा बस्दै आएका छन् । भैसीको घासको लागि बार्षिक दश हजार रुपैया तिरेर दश कट्ठा जग्गा भाडामा लिएर घास रोपेको तिलकराम यादबले बताए ।

यादब समुदायको भैसी पाल्ने पुर्ख्यौली पेसा हो । परम्परा देखि पाल्दै आईयो उपलब्धि केहि भएन त्यस पछि केहि गर्न पर्छ भन्ने सोच आएर फर्म दर्ता गरियो र ब्यबसायिक रुपमा काम थालनी गरियो जे होस् अहिले यो पेशा ब्यबसायबाट हामी सन्तुस्टी छौ यादब दाजुभाईले भने । भैसी पालन बाटै भएको आम्दानीले लमहीको मध्यनगरमा ५ कट्ठा ५ धुर जग्गा पनि जोडेका छन् ।

उनीहरु संग सुरुमा दुई वटा मात्र भैसी थिए र दैनिक चार लिटर दुध बेलाबाट लिएर लमही आउनु पर्दथ्यो । अहिले उनीहरु यो झन्झटबाट मुक्त भएका छन् । यो ब्यबसायबाट दश जनाको परिवार पालिएको छ । सबै परिवारका सदस्य आ–आफ्नो काममा व्यस्त हुन्छौ नन्दराम यादबले भने । दुख गरे अनुशार दुधको मूल्य भने चित्त बुझ्दो नभएको नन्दरामको गुनासो छ । यादब भैसी फर्म दर्ता गराएको झन्डै ५ बर्ष हुन लाग्यो तर राज्यबाट अनुदान पाउन सकिएको छैन नन्दरामले भने । यो चालु आर्थिक बर्षमा अनुदानको लागि लमही नगर पालिका वडा नम्बर ६ को कार्यालयमा निबेदन दिएको उनले बताए ।

अहिले किसानबाट बजारमा ५० देखि ५५ रुपैया प्रतिलिटरमा दुध बिक्रि हुने गरेको छ । भने जति दुधको मूल्य नपाउदा किसान मर्का परेको किसानहरु बताउछन । त्यस्तै मध्यनगरमा तिन कट्ठा जग्गा किनेर भैसी पालन गर्नकै लागि राप्ती पारि बेलाबाट गुमती प्रसाद यादब पनि लमहीको मध्यनगर आएका छन् ।

उनीहरुसंग अहिले साना ठूला गरेर २० वटा भैसी रहेका छन् । गुमती प्रसादसंग अहिले ६ वटा दुहुना भैसी छन् । उनीहरुले पनि लमहीमा रहेको एक डेरीमा ३० देखि ३५ लिटर दुध बिक्रि गर्ने गरेको यादबले बताए ।

क्याटेगोरी : प्रदेश ५